اروندرود: پیچیدگی‌های تعیین حق حاکمیت در آبراهی استراتژیک

اروندرود: پیچیدگی‌های تعیین حق حاکمیت در آبراهی استراتژیک

پیشینه حقوقی: اروندرود (شط العرب) از تلاقی دو رود دجله و فرات، مرز آبی بین ایران و عراق تشکیل شده است. "عهدنامه 1975 الجزایر" که با میانجیگری هواری بومدین، رئیس‌جمهور وقت الجزایر منعقد شد، خط تالوگ (عمیق‌ترین نقطه رود) را به عنوان خط مرزی تعیین کرد. این عهدنامه یک راه حل کاملاً فنی و عادلانه برای حل اختلافات مرزی دو کشور بود.

چالش‌های پس از لغو یک‌جانبه: صدام حسین در سال 1980 و در آستانه حمله به ایران، این عهدنامه را یک‌جانبه لغو کرد. اگرچه این لغو از نظر حقوق بین‌الملل فاقد اعتبار است، اما در عمل باعث شده است که مرز آبی دو کشور همواره محل منازعه باقی بماند. حق کشتیرانی تجاری و نظامی، بهره‌برداری از منابع نفتی بستر رودخانه و تعیین دقیق خط مرزی از جمله مسائل مورد اختلاف است.

 

راهکار: تنها راه حل پایدار، بازگشت به روح و متن عهدنامه 1975 الجزایر از طریق مذاکره است. این عهدنامه تنها سند معتبر و بین‌المللی شده در این زمینه است.